Modebewust: deze ontwerpers verduurzamen kleding met verftechnieken waar je nog nooit van hebt gehoord

Het is geen nieuws dat de mode-industrie slecht is voor het milieu. De modewereld is al bezig om te verduurzamen, maar daarbij wordt eigenlijk nooit gekeken naar alternatieven voor verftechnieken. Ontwerpers Ilse Kremer en Ilfa Siebenhaar deden dit wel en kwamen met bijzondere alternatieven. 

Geschreven door: Amber Brouwers

Winkels hangen bomvol met nieuwe kleding voor een klein prijsje en er wordt jaarlijks veel nieuwe kleding geproduceerd. De gemiddelde Nederlander koopt per jaar zo’n vijftig nieuwe kledingstukken en het milieu betaalt hier een hoge prijs voor. Het produceren en afdanken van kleding leidt niet alleen tot plasticsoep, maar ook nog eens tot CO2-uitstoot en vervuiling van grond en water. 

Achterblijvers

Eén van de vervuilende factoren in de mode-industrie is de verf waarmee kleding gemaakt wordt. Er is veel water nodig om de kleurstoffen goed hun werk te laten doen. Volgens de Ellen McArthur Foundation komt dit omgerekend neer op zo’n negen liter water per T-shirt. “Er komt steeds meer interesse in duurzame mode, maar het grote probleem in de textielverf blijft nog heel erg achter. Dit is juist één van de grootste problemen”, vertelt ontwerpster Ilse. 

Living Coulour

Ilfa studeerde modeontwerp aan de Willem de Kooning Academie. Tijdens haar minor leerde zij Laura Luchtman kennen bij Textile Academy van Waag Society, met wie ze nu samen oprichter is van het Living Coulour project. Met hun project maken ze verf van bacteriën die pigmenten produceren. “Er zijn verschillende manieren om van bacteriën verf te maken. Het kan met levende bacteriën: die breng je aan op de textiel waarna de bacteriën zich gaan vermenigvuldigen. De bacterie kiest als het ware een route waardoor je organische patronen krijgt op het textiel.” Naast organische vormen, kun je ook effen kleuren maken met bacteriën: “Daarvoor maak je een extractie van de bacteriën, vervolgens maak je daar een verfbad van (voor effen textiel). We verzamelen ze en oogsten ze dan. Daar kunnen we dan verf van maken en vervolgens dippen we het textiel erin.” 

“Er zijn verschillende manieren om van bacteriën verf te maken. Het kan met levende bacteriën: die laat je los op textiel en die vermenigvuldigen zich. Hij kiest een route en daar krijg je organische vormen van.”

Felle kleuren

De bacteriën waar Ilfa mee werkt hebben een violet, blauwe of roze kleur. “Er zijn ontzettend veel bacteriën, dus je kunt er ook talloze kleuren mee maken. Meestal verwacht je bij natuurlijke verfstoffen dat het aardetinten zijn, maar de kleuren zijn juist super fel.” Ze laat met trots een sjaaltje zien dat ze heeft gemaakt. Het heeft een lichte, aardse toon. Een kleur die je verwacht bij een natuurlijke verf. “Deze heb ik gemaakt van zonnebloemen. Het heeft een hele andere tint dan als je het met bacteriën verft”, licht ze daarop toe. 

Ongezellig 

Het is niet de enige sjaal die ze heeft gemaakt. Achter haar eerste sjaal schuilt een bijzonder verhaal. “Het is ontstaan uit iets wat heel ongezellig was”, begint Ilfa. “Twee jaar geleden ontdekte ik een bobbeltje bij mijn borst. Nadat ik eerder door mijn huisarts naar huis werd gestuurd ben ik uiteindelijk onderzocht.” Uiteindelijk werd ze wel onderzocht en daar kwam uit dat ze borstkanker had. “Als ik onderzocht werd, kreeg ik een sjaal aangeboden die ik lekker om me heen kon slaan. Dit was een fijn gebaar. Daar wilde ik iets mee doen.”

Bron: Ilse Kremer

Bloemen

Na haar operatie stroomde haar kamer vol met bloemen. “Die verlepte na een week, maar ik wilde ze niet wegdoen omdat het me een heel fijn gevoel gaf. Het is fijn als mensen aan je denken en dat helpt je door het proces heen.” Ze besloot om de bloemen te houden en er een sjaal mee te verven. “Ik verzamelde alle bloemen en maakte er een bundel van. Daarna stelde ik dat pakketje bloot aan hitte en op die manier laten de bloembladeren een kleur achter op het textiel.” Op deze manier probeert Ilfa meer bewustzijn over borstkanker bij jonge vrouwen te creëren.

Schimmels 

Ook Ilse is bezig om duurzame alternatieven te ontdekken voor textielverf. Zij heeft voor haar afstudeerproject een methode ontwikkeld om textiel te kleuren met schimmels: “Ik ben gaan kijken naar de alternatieven die er voor textielverf zijn, bijvoorbeeld verven met planten of etensresten. Daar heb ik experimenten mee gedaan, maar het resultaat was eigenlijk altijd een beetje duf. Er kwamen niet echt felle kleuren uit en dat was juist wat ik wel wilde”, legt Ilse uit. Ze ging verder met haar zoektocht en kwam uit bij het gebruik van micro-organismen: “Ik kwam erachter dat schimmels ook gebruikt kunnen worden. Er waren al enkele onderzoeken over gedaan en die resultaten zagen er goed uit. Het werd alleen nooit op grote schaal uitgeprobeerd. Ik ben erin gedoken en het gaf het gewenste resultaat. Toen ben ik daarvoor gegaan.” 

“Ik verzamelde alle bloemen en maakte er een bundel van. Daarna stelde ik dat pakketje bloot aan hitte en op die manier komen de bloembladeren als kleur op het textiel.”

Werken met schimmels

Voor haar afstudeerproject heeft ze een jumpsuit en jurkje gemaakt van de schimmels. Ze legt uit hoe ze te werk is gegaan: “Eerst heb ik gekeken naar wat de juiste schimmel is, want niet alle schimmels produceren kleur. Daarna heb ik hem laten groeien. Bij sommige schimmels zie je al na een paar dagen kleur. Hij produceert vanzelf de kleuren die je wil als hij onder goede omstandigheden groeit.” De schimmel moet vervolgens gefilterd worden als hij helemaal gegroeid is. Zo blijft alleen het pigment over en dat gebruiken we dan om het textiel mee te verven. “Het is wel iets gevoeliger dan synthetische textielverf”, gaat Ilse verder. “Ik zie dat niet als het allergrootste probleem, want je kunt het altijd opnieuw verven. Dan heb je weer een heel nieuw kledingstuk en dat biedt een interessant perspectief.” 

Oplossing 

Ilse is ervan overtuigd dat het verven met schimmels de oplossing is. “Het is beter dan alle andere alternatieven. Er zijn zoveel verschillende schimmels die kleuren produceren. Je zou ze ook nog onderling kunnen mengen. Ik denk dat de toekomst in deze schimmels zit.” Het is duidelijk dat de mode-industrie verduurzaamd moet worden. Ilfa en Ilse hebben beide een eerste stap gezet om ook de textielindustrie te verduurzamen. 

Verduurzamen 

“Kijk vooral naar het hele proces als je wil verduurzamen, want vaak wordt een deel ervan vergeten”, tipt Ilse aan andere ontwerpers en modemerken. “Veel mensen kijken naar welk materiaal ze gebruiken, en dat is ook goed, maar er is nog een groot deel van de productie dat ook vervuilend is. Als je duurzamer wil worden, moet je naar het hele plaatje kijken en dus ook naar de verftechnieken.” Ilfa is het hier mee eens: “Kijk waar je als eerste op kan verduurzamen. Je moet ergens beginnen en je hoeft niet gelijk een tien te scoren. Dat is de key. Uiteindelijk vind ik niet dat de vervuiling bij de consument ligt.” 

Beeld: Ilse Kremer

You Might Also Like

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Comments
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
0
Zou graag je gedachten willen weten, s.v.p. laat een reactie achter.x
()
x